Türk Devletleri -2-

Paylaş

Avarlar; önce Doğu Asya’da daha sonra merkezi Macaristan olmak üzere devlet kurdular. Slavlar ve Avrupa kavimleri Avarlardan çok şey öğrendiler. (Devlet idaresi-askerlik-şehirleşme) At için kullanılan “Üzengi”yi Avrupa Avarlardan öğrendi. 9. Yüzyıl başında Franklar Avarların devletini yıktılar. Avarlar Hristiyan topluluklar içinde eriyip Hıristiyan oldular…

Bulgarlar; Bulgarlar da Türk asıllıdır. Bulgar ismi birbirine kavuşmak demektir. “Bulgamak” fiilinden gelir. Hun devleti yıkılınca bir kısım Hun Türkleri Güney Rusya ovalarına gelerek buradaki “Onayur” Türkleri ile karıştılar. İlk Bulgar Devleti Rusya güney ovaları ve Kafkasya’da kuruldu.

Başka bir Türk devleti olan Hazarlar tarafından yıkıldı. Hazarların hakimiyetine razı olmayan Bulgarların bir kısmı, Volga (İdil-İtil) boylarına yerleştiler. Moğol istilasına kadar burada yaşadılar. 10. Asır başında Müslüman oldular. 13. Asra kadar refah içinde yaşadılar. Ve tarihçilere göre ilk İslam Devleti (Volga İtil Bulgar Devleti)dir. Hatta geçmişte cuma hutbelerinde “Allahım Bulgar İlteberini doğru yola götür” deniyordu. Başkurt Türkleri Hıristiyan olmak üzere iken İdil (Volga) Bulgarları bunu önledi…

Moğol istilası üzerine Kazan bölgesine yerleştiler. Hazarların saldırısında bazı Bulgar boyları Balkanlar’a göç ettiler. Buradaki Slav kavimleri içinde eridiler. Ve Türklüklerini kaybettiler. Bugünkü Kazan Türklerinin ataları İtil (Volga) Bulgarlarıdır. 10. Yüzyılın başında İtil (Volga) Bulgarları Abbasiler arasında siyasi ilişkiler kuruldu.

İtil Bulgarları İlteberi (hükümdarının) üzerine Bağdat’tan Abbasi Halifesi din adamı, askerî uzman olarak heyet gönderdi. 922 yılında topluca Müslümanlıkla şereflendiler…

Hazarlar; Hazar Hakanlığı 7. Yüzyılda Sabor Türkleri tarafından kuruldu. Doğu Avrupa’da en uzun ömürlü ve en güçlü Türk Devletidir. Hazarlar 300 yıl Kafkasya ile Macaristan arasında güçlü bir devlet kurdular. Ticaretle uğraştılar. Refah düzeyleri yüksek idi. Sanata önem verdiler. Hanedan Musevi halk ise Müslüman ve Hıristiyan idi. Hazar Denizi ismini Hazarlardan alır. Peçenekler İtil-Harzem ticaret yolunu eline geçirince zayıfladılar. Peçenekler ve bunlara bağlı Rus Prensliklerinin devamlı saldırılarına maruz kaldılar. Dağılan Hazar toplulukları doğudan gelen Türk toplulukları içinde eridiler…

Türklerin Özellikleri: Türkler dünya tarihinde hiçbir zaman devletsiz kalmadılar. Türk toplumunun temeli aileye dayanır. Aileler “Uruk” denilen sülaleleri, sülaleler ise “boyları” boyların siyasi birlik kurmaları “Budun”ları, budunların tek bir merkezden yönetilmeleri “Devlet”i meydana getirdi. Devletin başındakine “Han, Kağan, Yabgu ya da İlteber” denirdi. Devlet yönetimi “bilge” denilen danışmanların öğüt ve tavsiyelerine göre idare edilirdi. Bu heyet, devlet başkanını açıkça eleştirirlerdi…

M.Necati Özfatura.Türkiye Gazetesi.2.3.2015